Lời khuyên của Sam Altman cho người trẻ đi làm: thạo công cụ AI và dám thử cái mới

Sam Altman khuyên người trẻ đi làm điều gì?

Lời khuyên của Sam Altman gói gọn trong hai ý: hãy thật giỏi sử dụng công cụ AI, và chọn hướng đi mới thay vì những con đường từng thịnh hành vài năm trước ^{[1] [2]}. CEO OpenAI nhắc lại ý thứ hai trong cuộc phỏng vấn với Trường Kinh doanh Sau đại học Stanford (Stanford Graduate School of Business), được đưa tin vào tháng 10/2026 ^[1].

Ông nhìn thị trường việc làm hiện nay như một cơ hội, không chỉ là mối đe dọa. Bài viết này tổng hợp những gì ông nói trong các cuộc phỏng vấn và sự kiện từ tháng 3/2025, kèm một số bối cảnh để hiểu đúng.

Altman đã nói gì tại Stanford tháng 10/2026?

Altman nói với người phỏng vấn tại Stanford rằng rất nhiều đầu việc con người làm hôm nay sẽ được AI làm tốt hơn, rẻ hơn, nhanh hơn, và theo cách hoàn toàn khác ^[1]. Ông cho rằng "những mảng lớn" công việc hiện tại, theo cách đang làm, sẽ do AI đảm nhận hoàn toàn ^[1]. Dù vậy, ông lưu ý thay đổi này sẽ không diễn ra nhanh như nhiều người nghĩ ^[1].

Câu nói gây chú ý nhất là về sinh viên trường kinh doanh. Nguyên văn: "My chronic disappointment with MBA students is that they always want to go do the thing that was cool five years ago rather than try something new" (Điều tôi luôn thất vọng ở sinh viên MBA là họ lúc nào cũng muốn làm thứ từng hấp dẫn năm năm trước, thay vì thử điều mới). Ông nói thêm rằng đây là thời điểm tuyệt vời để làm điều mới ^[1].

Một số bài báo giật tít như thể đây là lời chê thế hệ Gen Z nói chung. Theo câu trích dẫn được đưa tin, Altman đang nói riêng về sinh viên MBA ^[1].

Vì sao Altman cho rằng lúc này là thời điểm tốt để bắt đầu sự nghiệp?

Lập luận của ông là những giai đoạn biến động lớn có lợi cho người mới. Ông nói với sinh viên Stanford rằng nếu bạn đang bước vào đời để làm một việc gì đó, bạn nên bắt đầu sự nghiệp vào lúc thay đổi lớn nhất, khi sân chơi rộng mở nhất ^[1]. Theo ông, những người có tiềm năng, động lực, ý tưởng, cách nhìn mới và kỹ năng mới thường làm khá tốt khi "mặt đất rung chuyển mạnh nhất" ^[1].

Ông từng nói điều tương tự vào tháng 8/2025 trên podcast Huge If True của Cleo Abram. Nếu tốt nghiệp đại học vào đúng lúc đó, ông nói: "I would feel like the luckiest kid in all of history" (Tôi sẽ thấy mình là đứa trẻ may mắn nhất lịch sử) ^[4]. Cũng trong cuộc trò chuyện đó, ông cho biết mình lo cho người 62 tuổi không muốn học lại nghề hơn là cho người 22 tuổi mới tốt nghiệp ^[4].

Altman khuyên sinh viên mới ra trường học kỹ năng gì trước?

Công cụ AI. Tháng 3/2025, Ben Thompson của Stratechery hỏi ông lời khuyên nghề nghiệp cho học sinh Gen Z tốt nghiệp trung học năm đó. Altman trả lời: "The obvious tactical thing is just get really good at using AI tools" (Việc cần làm rõ ràng nhất là thật giỏi sử dụng công cụ AI) ^[2]. Ông so sánh với thời ông tốt nghiệp trung học, khi bước đi hiển nhiên là học lập trình thật giỏi, và gọi công cụ AI là "phiên bản mới của điều đó" ^[2]. Fortune nhận xét rằng khác với lập trình, đây là kỹ năng học sinh có thể học mà không cần bỏ ra nhiều năm ^[2].

Với người đọc phổ thông, đây là phần thực tế nhất trong lời khuyên của ông. Bạn không cần bằng khoa học máy tính để làm theo. Dùng trợ lý AI cho việc thật trong công việc hay việc học hiện tại, như soạn thảo, tóm tắt hay lập kế hoạch, chính là kiểu luyện tập ông muốn nói.

AI có lấy mất việc làm cấp đầu vào không?

Altman thẳng thắn rằng AI đang chạm tới công việc cấp đầu vào. Tại một phiên thảo luận tháng 6/2025 với CEO Snowflake Sridhar Ramaswamy, ông nói AI hiện nay giống "một thực tập sinh có thể làm việc vài giờ", và đến một lúc nào đó sẽ giống một kỹ sư phần mềm giàu kinh nghiệm có thể làm việc vài ngày ^[3].

Ông cũng mô tả cách các nhóm tuổi dùng ChatGPT. Tại sự kiện AI Ascent của Sequoia Capital, ông nói người lớn tuổi dùng nó thay Google, người ở tuổi hai mươi, ba mươi dùng nó như người cố vấn cuộc sống, còn sinh viên dùng nó như một hệ điều hành ^[3]. Ý ông là người trẻ đã coi AI là một phần trong cách mình làm việc.

Người trẻ có nên tự khởi nghiệp?

Altman rõ ràng cho rằng đây là lúc tốt để thử. Tại sự kiện DevDay của OpenAI tháng 10/2025, ông nói với người phỏng vấn Rowan Cheung rằng ông ghen tị với những người 20 tuổi bỏ học hiện nay, vì "không gian cơ hội rộng đến khó tin" ^[5]. Ông chia sẻ việc điều hành OpenAI chiếm hết tâm trí, khiến ông không có thời gian nghĩ tới một startup mới, và gọi điều đó là "hơi buồn" ^[5].

Tại Stanford, ông còn đi xa hơn. Ông cho rằng nhiều công ty có thể được xây dựng trên nền công nghệ OpenAI đã phát hành, và một số có thể lớn hơn nhiều, thậm chí theo ông hy vọng là quan trọng hơn OpenAI ^[1]. Altman nói từ kinh nghiệm của chính mình: năm 2005, ông bỏ học ở Stanford để đồng sáng lập Loopt, một startup mạng xã hội dựa trên vị trí ^[1].

Nên hiểu lời khuyên của Altman thế nào?

Cần nhớ hai điều. Altman điều hành OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, nên ông có lợi ích trực tiếp khi nhiều người dùng công cụ AI hơn ^{[1] [3]}. Con đường của chính ông, bỏ học để khởi nghiệp, đã thành công với ông, nhưng đó chỉ là một trong nhiều con đường ^[1].

Những phần đúng với đa số người khá khiêm tốn. Học cách dùng công cụ AI cho tốt tốn ít chi phí và có ích trong hầu hết công việc văn phòng ^[2]. Chọn việc vì nó mới và đang phát triển, thay vì vì nó từng là lựa chọn an toàn năm năm trước, là một bộ lọc hợp lý khi một ngành thay đổi nhanh ^[1].

Bạn có thể làm gì ngay trong tuần này?

Chọn một việc bạn làm hằng tuần, như viết email, báo cáo hay tóm tắt bài học, rồi thử làm bằng trợ lý AI. So kết quả với cách bạn vẫn làm, và giữ lại phần giúp tiết kiệm thời gian.

Sau đó, xem lại các vị trí hay khóa học bạn đang cân nhắc, và tự hỏi mỗi lựa chọn đang phát triển hay chỉ từng được ưa chuộng vài năm trước. Câu hỏi đó chính là cốt lõi điều Altman nói với sinh viên Stanford ^[1].